Trả lời nhanh: Bàn thờ thông thiên (còn gọi là bàn thờ thiên, bàn thờ ông thiên) là bàn thờ đặt ngoài trời, hướng ra không gian mở, dùng để kính Trời và các vị thần linh. Kích thước phổ biến là 69×69cm, 69×81cm và 81×81cm; chiều cao tổng thể khoảng 110cm, trong đó chân đế 17–20cm và cột chính 70–80cm. Bài cúng bên dưới dùng được cho cả lễ hàng ngày lẫn mùng 1, ngày rằm và các dịp lễ — phần khấn giữ nguyên, chỉ lễ vật thay đổi theo dịp. Vì đặt ngoài trời quanh năm nên vật liệu là thứ quyết định độ bền: phổ biến nhất hiện nay là bê tông, đá granite và đá trắng nguyên khối.
Bên cạnh bàn thờ gia tiên hay bàn thờ Phật trong nhà thì hầu hết các gia đình Việt hiện nay đều lập bàn thờ thông thiên ngoài trời. Mặc dù đây đã trở thành 1 trong các tín ngưỡng, văn hóa tâm linh đặc trưng của dân Việt. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa rõ bài cúng bàn thông thiên như thế nào mới đúng chuẩn. Cùng Yên Bái Stone tìm hiểu ngay qua bài viết sau đây nhé!
Bàn thờ thông thiên là gì?
Bàn thờ thông thiên được hiểu chính là nơi thờ cúng ngoài trời. Chúng bao gồm 1 cột cao cách mặt đất khoảng tầm 2m và đặt tại các khu vực như: ngoài sân, ban công, nhìn thẳng vào trung tâm ngôi nhà cùng 1 tấm ván bê tông vuông hoặc được gia cố vuông vắn đặt trên cột.
Bên cạnh đó, 1 số gia đình Việt hiện nay cũng có cách thiết kế bàn thờ thông thiên cũng rất đơn giản. Chỉ cần đặt 1 miếng Tài lên trên là đã hoàn thành. Mặt của bàn thờ sẽ dùng để đựng những dụng cụ thờ cúng như: lư hương, lọ hoa, nước, bánh trái, hoa quả,..
Ý nghĩa của tục thờ cúng thông thiên
Trước khi nắm được bài cúng bàn thông thiên thì chúng ta cần hiểu được ý nghĩa của nghi thức cúng này.
Lập bàn thờ thông thiên hay còn gọi là miếu trời được xem là tín ngưỡng quen thuộc của mọi gia đình tại Việt Nam. Từ ngàn xưa, Trời chính là cội nguồn của vạn vật. Đối với người Việt thì Trời – Phật – Thánh – Thần chính là những tín ngưỡng đáng tôn thờ nhất. Do đó, ngay sau khi xây nhà thì việc đầu tiên cần làm là lập bàn thờ thông thiên.
Bàn thờ thông thiên được coi như sự kết nối giữa đất và trời, giữa thế giới dương và âm. Chưa hết, nhiều gia đình còn tâm niệm rằng việc lập bàn thờ thông thiên chính là để cầu mong sự bình an, yên ấm, thịnh vượng cho mọi người.
Bàn thờ thiên này sẽ giúp các đấng thần linh bên trên hiểu và lắng nghe được các tâm tư, nguyện vọng của gia chủ. Từ đó mà ban phước lành, ban may mắn, những điều tốt đẹp và giúp gia đình được bình an, mạnh khỏe như ý.
Bài cúng bàn thông thiên đúng chuẩn nhất
Có thể nói, đọc bài cúng bàn thông thiên chính là 1 trong những thủ tục không thể thiếu khi làm lễ cúng ngoài trời. Bạn có thể tham khảo bài văn khấn chi tiết dưới đây:
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, các vị thần, nữ thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư vị thần của miếu.
Con lạy các vị thần linh, các vị thần cai quản vùng đất này.
Con xin kính chào Bản gia Tiền chủ nhân ngôi nhà này
Tín chủ con là …………………………. Tuổi …………………….
Ngụ tại …………………………………………………….
Hôm nay là………. tháng ………… năm …………………… (Âm lịch)
Con thành tâm mua lễ vật, xông hương hoa trà, thắp nén hương và thành tâm cung thỉnh: Hoàng thần Thổ địa, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài bản gia Táo Quân, các chư vị tôn thần.
Cầu xin tổ tiên và thần linh thương xót, chứng giám lòng thành, hưởng cúng dường, phù hộ độ trì. Gia đình chúng con được bình an, mạnh khỏe, bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài thăng tiến, tâm đạo mở mang. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được ơn trên phù hộ độ trì.
Phục duy cẩn cáo!
Xem thêm: Đá trắng yên bái
Bàn thông thiên nên làm bằng vật liệu gì?
Đây là câu hỏi quyết định tuổi thọ của bàn thờ, vì bàn thông thiên đứng ngoài trời suốt năm, chịu trọn mưa nắng và sương muối. Ba nhóm vật liệu đang được dùng phổ biến:
| Vật liệu | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|
| Bê tông xây tại chỗ | Rẻ nhất, thợ xây nào cũng làm được, chủ động kích thước | Sau vài mùa mưa thường bị rêu mốc, ố chân đế và nứt chân chim; khó lau sạch |
| Đá granite (đá đen, đá kim sa) | Cứng, chịu mưa nắng tốt, dễ tìm | Màu sẫm, đặt trước sân nhà thường bị chê là nặng nề; vân đá khó đồng bộ giữa các khối |
| Đá trắng nguyên khối | Sáng màu, hợp không gian thờ ngoài trời; chế tác nguyên khối nên không có mạch ghép để nước ngấm vào | Giá cao hơn hai loại trên; cần đặt theo kích thước, không có sẵn đại trà |
Với đá trắng Lục Yên mà Yên Bái Stone chế tác, hai chỉ tiêu đáng quan tâm nhất cho đồ thờ ngoài trời là độ hút nước 0,07% (EN 13755) và không bị oxy hóa, ố vàng (EN 16140) — theo báo cáo kiểm định số 2285.1/18. Đá hút nước càng ít thì càng đỡ rêu mốc và đỡ ố chân đế, đúng chỗ mà bàn thờ bê tông hay hỏng trước tiên.
Tham khảo mẫu và khung giá tại bộ đồ thờ đá trắng nguyên khối — bộ đồ thờ đá hiện ở mức 10–30 triệu/bộ, phụ thuộc kích thước, số món trong bộ và hoa văn chế tác. Riêng bàn thờ thiên lẻ thì báo giá theo kích thước cụ thể.
Cúng bàn thông thiên cần chuẩn bị lễ vật gì?
Thực tế thì lễ vật dùng trong cúng bàn thông thiên không cần phải quá cầu kỳ hay phức tạp. Tuy nhiên, chúng phải xuất phát từ tấm lòng thành tâm của gia chủ. Chỉ cần bạn chuẩn bị kỹ lưỡng, chân thành và cẩn thận thì các vị thần chắc chắn sẽ cảm nhận được tấm lòng của người làm lễ.
Tùy thuộc vào phong tục thờ cúng hay văn hóa của từng địa phương, vùng miền mà việc chuẩn bị lễ vật cúng bàn thông thiên cũng có sự khác nhau. Cơ bản sẽ bao gồm có: tiền vàng, nhang, hoa quả, chai rượu, lọ hoa, trầu cau,….Bên cạnh đó, nhiều gia chủ cũng cẩn thận chuẩn bị đồ mặn thêm như: thịt, cơm, trứng,..
Các lưu ý khi cúng bàn thờ thông thiên
Bên cạnh bài văn cúng hay chuẩn bị lễ vật thì gia chủ cũng cần quan tâm đến việc chọn bàn thờ hay hướng đặt bàn thờ thông thiên đúng chuẩn. Như vậy, mới đem lại được may mắn, phú quý cho cả gia đình.
Lựa chọn kích thước bàn thờ thông thiên
Cần chọn kích thước bàn thờ phù hợp so với diện tích ngoài trời của ngôi nhà. Điều này sẽ tạo nên sự hài hòa, cân đối cho tổng thể. Hiện nay, kích thước bàn thờ tiêu chuẩn sẽ là: 69x69cm, 69x81cm và 81x81cm.
Đối với các mẫu bàn thờ không có mái che thì mặt bàn thờ nên có hình chữ nhật, hình vuông. Như vậy, chúng mới đảm bảo được sự chắc chắn và cân đối cũng như giúp gai chủ dễ dàng, thoải mái sắp xếp đồ vật cúng.
Đối với các mẫu bàn thờ thông thiên có mái che hay hình lục giác cách điệu thì kích thước của chúng sẽ đa dạng hơn.
Lựa chọn chiều cao bàn thờ thông thiên
Chiều cao của bàn thờ đặt ngoài trời thường tùy thuộc vào kích thước của phần cung thờ. Thường thì chân đế của bàn thờ thông thiên sẽ cao khoảng 17 – 20 cm. cột chính cao từ 70 – 80 cm và chiều cao tổng thể trung bình là 110 cm. Chiều cao bàn thờ này được xem là thuận tiện nhất cho việc cúng kính cũng như lau dọn bàn thờ.
Lựa chọn hướng đặt và vị trí của bàn thờ
Thông thường thì bàn thờ thông thiên sẽ được đặt ở rìa sân vườn trước nhà, hành lang nối từ cổng vào sân. Đây là những nơi có không gian rộng rãi, thoáng mát, sạch sẽ và mang ý nghĩa tốt về phong thủy.
Cần tránh đặt bàn thờ thiên ở các khu vực gần phòng tắm, nhà vệ sinh, phòng ngủ. Không nên đặt bàn thờ thiên phía trên giếng đào đã lấp. Bởi theo quan niệm thì đây đều là các vị trí phong thủy kém, không sạch sẽ và có thể mang điều xui xẻo cho gia chủ.
Về hướng đặt bàn thờ thì người Việt quan niệm tứ phương đều là trời. Do đó, gia chủ chỉ cần chọn hướng đặt sao cho phù hợp và thuận tiện nhất cho việc thờ cúng.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu hơn về bài cúng bàn thông thiên, văn khấn đúng chuẩn cũng như cách chuẩn bị lễ vật cúng, cách chọn kích thước, hướng đặt bàn thờ ngoài trời phong thủy nhất. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì đừng quên liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn, hỗ trợ ngay nhé!
Câu hỏi thường gặp về bàn thông thiên
Bài cúng bàn thông thiên có đọc hàng ngày được không?
Được. Nhiều gia đình thắp hương bàn thông thiên mỗi sáng hoặc mỗi tối, và dùng đúng bài khấn ở trên. Khác biệt giữa lễ hàng ngày và lễ mùng 1, ngày rằm nằm ở lễ vật chứ không nằm ở lời khấn: ngày thường chỉ cần nhang, nước sạch và hoa quả.
Bài nguyện trước bàn thông thiên khác bài cúng thế nào?
Bài cúng là văn khấn có đủ phần xưng danh, ngày tháng và thỉnh mời chư vị thần linh, thường dùng vào các dịp lễ. Bài nguyện ngắn hơn, là lời cầu xin riêng của gia chủ, đọc sau phần khấn hoặc trong những lần thắp hương thường ngày. Nhiều gia đình chỉ dùng phần nguyện và lược bớt phần khấn dài.
Cách cúng bàn thông thiên gồm những bước nào?
Lau sạch mặt bàn thờ và thay nước trước, sau đó bày lễ vật, thắp nhang rồi mới đọc bài khấn. Lễ vật cơ bản gồm nhang, nước sạch, hoa quả và trầu cau; tùy dịp có thể thêm tiền vàng hoặc đồ mặn. Cách bày lễ và thứ tự khấn có khác nhau ít nhiều giữa các vùng miền, nên gia đình vẫn theo nếp nhà là chính.
Bàn thờ ông thiên có phải là bàn thông thiên không?
Là một. “Bàn thờ ông thiên”, “bàn thờ thiên” và “bàn thông thiên” đều chỉ cùng một loại bàn thờ đặt ngoài trời, chỉ khác cách gọi theo từng vùng. Dùng chung bài khấn ở trên.
Bàn thông thiên nên làm bằng đá hay xây bê tông?
Bê tông rẻ nhất nhưng hay rêu mốc và ố chân đế sau vài mùa mưa. Đá nguyên khối bền hơn vì không có mạch ghép cho nước ngấm vào, và lau chùi dễ hơn hẳn. Nếu định làm một lần dùng lâu thì nên chọn đá; nếu chỉ cần tạm thì bê tông là đủ.
Đặt bàn thờ thiên ở đâu trong sân mới đúng?
Thường đặt ở rìa sân trước nhà hoặc lối từ cổng vào, nơi thoáng và nhìn thẳng ra không gian mở. Tránh đặt gần nhà vệ sinh, phòng tắm, phòng ngủ hoặc bên trên giếng đã lấp. Chi tiết về hướng và phong thủy có trong bài am thờ ngoài trời và cách đặt bàn thờ thiên.
Bàn thông thiên đặt ngoài trời nên làm bằng vật liệu chịu được mưa nắng — tham khảo bàn thờ thiên bằng đá trắng nguyên khối.
Xem thêm tổng hợp bài khấn cổ dùng tại gia cho các dịp còn lại trong năm.
